Aktif Karbon

Aktif Karbon

Hepimizin bildiği gibi zehirlenmelerde tedavi basamaklarının  en başında kişinin zehirlenmeye neden olan etken ile temasını kesme, zehri uzaklaştırma yada absorbsiyonunu azaltma/engelleme yer almaktadır. Bu amaçla gastrik lavaj ve aktif karbon (aktif kömür) uygulaması ilk sıralarda kendilerine yer bulmaktadır. Gastrik lavaj ile mide içeriği boşaltılarak zehirlenmeye neden olan toksinlerin vücut dışına çıkarılması amaçlanmakta iken aktif karbon uygulaması ile toksinlerin kimyasal olarak aktif karbona bağlanarak emilimini azaltılması hedeflenmektedir.

Gastrik lavaj ve aktif kömür uygulaması hakkında da çok değişik uygulama yöntemleri hala tartışma konularından bir tanesidir. Bu konuda bir çok yabancı çalışma oldukça farklı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu farklılıkların bir çok nedeni olmakla beraber bu yazımızda bunlara çok fazla girmeyeceğiz ancak, özellikle aktif kömürün absorbsiyon yeteneği ile etkili olduğu bazı toksinlerde  özellikle ilk 1 saat içerisinde gastrik lavaj yapılmaksızın sadece aktif kömür uygulamasının yeterli olabileceği belirtilmektedir.

Aktif Karbon (Aktif Kömür)

Hindistan cevizi kabuğu odun kömür yada bazı diğer maddelerin  yüksek ısı altında işlenmesi ile oluşan maddelerdir. Aktif kömürler oldukça yüksek gözenek yapısına ve yüzey alanına (1000 m2/gr) sahiptir. Bu sayede bazı maddeleri tutma ve bağlama yeteneği yüksektir. Renksiz ve tatsız olarak nitelendirilmekte olup, hastalar tarafından tolere edilebilinmesi değişken olmaktadır. Bazı hastalar bu maddeyi çok rahat tolere edebilirken bazı hastalarda kusma ve değişik reaksiyonlarla gereken dozu almaları zorlaşmaktadır. 1960 larda rutin olarak zehirlenmelerde kullanılmaya başlanmış, günümüzde de rutin olmasa da halen kullanımı devam etmektedir.

Aktif karbon bazı maddelerde oldukça etkili iken bazı maddelerde de etkisi hiç yok denilecek kadar azdır yada etkisizdir. Aktif karbonun etkili yada etkisiz olduğu maddeleri kabaca aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

Aktif Karbon
Etkili Etkisiz
Asetil Salisilik Asit Etanol, Metanol
Parasetamol, Asitler
Trisiklik Antidepresanlar Bazlar
Karbamazin Lityum
Dapson Demir. civa
Teofilin Hidrokarbonlar (Benzin, Naftalin, Asetilen)
Barbitüratlar Siyanür
Fenitoin

Aktif karbon uygulaması kabaca zehirlenmeye maruz kalınan ilk 1 saat içerisinde uygulandığında etkili olduğu maddelerde iyi sonuçlar verebilmektedir. Ancak 1 saat sonrası uygulamalarda etkisi hızla azalmaktadır. Hastane öncesi alanda Tek doz 1 gr/kg dozunda uygulanmaktadır. Bazı nadir durumlarda hastane ortamında belli aralıklarla tekrarlanarak uygulanabilmektedir. Aktif karbon uygulaması mümkünse mazogastrik katater takılarak, nazogastrik katater ile mideye verilmek suretiyle yapılmalıdır. Bunun yapılamadığı durumlarda sıvı aktif karbon direkt hastaya içirilebilir. Özellikle aspirasyon en önemli komplikasyonlarından biridir. Bebekler kullanımı çok sınırlıdır kullanılması durumunda azami dikkat edilmelidir.

Özet
Aktif Karbon
Makale Adı
Aktif Karbon
Açıklama
Aktif karbonun hastane öncesi zehirlenmelerde kullanımı, etkili ve etkisiz olduğu toksinler hakkında makale.
Yazar
Editör
www.resusitasyon.com
Editör Logo
« »
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz